شرایط بازگشت آمریکا به برجام از زبان مشاور بایدن

یکی از مشاوران «جو بایدن»، نامزد حزب دموکرات در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا اظهارنظر تازه‌ای درباره موضع بایدن در خصوص بازگشت به برجام در صورت پیروزی او در انتخابات مطرح کرده است.

«نیکلاس برنز»، استاد دانشگاه هاروارد و از مشاوران ستاد انتخاباتی بایدن، ابتدا درباره خروج آمریکا از سازمان جهانی بهداشت به بهانه وابستگی این سازمان بین‌المللی به چین گفت: «اگر کسی فکر می‌کند چینی‌ها دارند خیلی قوی می‌شوند باید با آنها داخل سازمان جهانی بهداشت رقابت کند.»

وی اضافه کرد: «ایالات متحده دوستان بیشتری در دنیا نسبت به چین دارد.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا بعد از ورود به کاخ سفید به مشارکت آمریکا در پیمان TPP، توافق جوی پاریس، توافق هسته‌ای ایران، سازمان جهانی بهداشت، معاهده آسمان‌های باز و شورای حقوق بشر سازمان ملل خاتمه داده است.

«جو بایدن» پیش از این گفته در صورت پیروزی در انتخابات به این توافق‌ها بازخواهد گشت. با این حال، او درباره بازگشت به برجام گفته در صورتی که ایران به تعهدات اولیه‌اش در برجام برگردد، او هم آمریکا را به این توافق بازخواهد گرداند.

برنز در این خصوص گفت: «اگر آنها (ایرانی‌ها) این کار را انجام ندهند (به تعهداتشان برنگردند) و تصورشان این باشد که می‌خواهند همین مسیر را ادامه دهند و برنامه هسته‌ایشان را تقویت کنند، این نقطه مناسبی برای شروع نیست.»

بازگشت دولت احتمالی بایدن به برجام، در ماه‌های گذشته همواره یکی از سوژه‌های بحث در میان خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای بوده است. یکی از دلایل اختلافات بر سر این موضوع، استفاده جو بایدن و مشاورانش از لحن مبهم و غیرشفاف برای توضیح درباره سیاست خود در قبال برجام بوده است.

تیم بایدن تا به حال به صراحت از بازگشت به برجام، به شکلی که در حال حاضر هست، سخن نگفته؛ با این حال، مشاوران برجام چندین بار گفته‌اند که چارچوب‌های زمانی برجام به هم ریخته و لازم است بر سر آن مذاکراتی انجام شود.

آنتونی بلینکن»، مشاور بایدن بارها در مصاحبه‌ها و اظهارنظرهایش اعلام کرده که بایدن در صورت پیروزی در انتخابات به دنبال «توافقی قوی‌تر» با ایران خواهد بود.

او به عنوان مثال ۲۹ خردادماه گفت چنانچه بایدن در انتخابات ماه نوامبر به عنوان رئیس‌جمهور آمریکا انتخاب شود تمامی تحریم‌ها علیه ایران، از جمله تحریم‌های اعمال‌شده توسط «دونالد ترامپ» را حفظ خواهد کرد.

این مقام سابق آمریکایی گفت: «ایران باید به پایبندی کامل برجام برگردد. در غیر این صورت- و تا زمانی که [ایران] این کار را انجام دهد- واضح است که همه تحریم‌ها پابرجا خواهند ماند.»

بلینکن در ادامه گفته که به دنبال «توافقی قوی‌تر» با ایران خواهد بود: «اگر ما به پایبندی [به برجام] برگردیم از این مسئله به همراه شریکان و متحدانمان که بار دیگر در موضع یکسانی با ما قرار می‌گیرند به عنوان سکویی استفاده خواهیم کرد تا به مذاکره بر سر توافقی طولانی‌مدت‌تر و قوی‌تر بپردازیم.»

توافق «طولانی مدت» و «قوی‌تر» از جمله اصلی‌ترین خواسته مخالفان توافق هسته‌ای برجام از جمله دونالد ترامپ بود. ترامپ دو سال پیش با بیان اینکه برخی از مفاد توافق هسته‌ای برجام منقضی می‌شوند به مشارکت آمریکا در این توافق پایان داد و گفت به دنبال دستیابی به توافقی قوی با محدودیت‌های هسته‌ای دائمی علیه ایران است.  

بسیاری از کارشناسان روابط بین‌الملل اختلافات میان احزاب دموکرات و جمهوری‌خواه در سیاست‌گذاری در خصوص ایران را صرفاً تاکتیکی می‌دانند. 

دولت آمریکا بعد از خروج از توافق هسته‌ای برجام در اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۹۷ به اقداماتی تحریک‌آمیز مانند قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های اصطلاحاً «تروریستی» و یا ترور سردار «قاسم سلیمانی»، فرمانده نیروی قدس سپاه روی آورده است. 

با این وجود، دونالد ترامپ که وعده می‌داد با اجرای سیاست‌های سختگیرانه علیه ایران می‌تواند این کشور را برای عقد توافقی بهتر پای میز مذاکره بیاورد به دلیل ناکام ماندن برنامه‌هایش در قبال ایران علی‌رغم تشدید تنش‌ها، در آمریکا تحت فشار قرار گرفته است.